Bewonersbedrijf de Koppelkerk

Overdag is bewonersbedrijf de Koppelkerk een museum met wisselende exposities; ’s avonds verandert de kerk in een podium voor lezingen, concerten en debatten over maatschappelijke thema’s.

Naast de indrukwekkende expositieruimtes vind je in de Koppelkerk een gezellig boekencafé: een knusse huiskamer met een houtkachel en overal boekenkasten. Om even op adem te komen met een kopje koffie na het kunst kijken, of bijvoorbeeld gewoon om even de krant te lezen en anderen te ontmoeten.

Het verdienmodel bestaat uit de verhuur van zalen, inkomsten uit het café en de verkoop van boeken. Bekijk de video hieronder voor een impressie van dit bewonersbedrijf!

Kunst

Ten eerste staan in de Koppelkerk de kunsten centraal. Overdag is bewonersbedrijf De Koppelkerk een podium voor beeldende kunst met wisselende exposities; ’s avonds een podium voor muziek of theater. In de bovenzaal exposeren regionale of Duitse kunstenaars. Zo komen alle vormen van kunst samen onder één dak.

Boeken

Met een haard, fauteuils en een leestafel is het Boekencafé de ideale plek om een boek te lezen. Ook kun je er boeken kopen. Boekhandelaren uit Bredevoort Boekenstad vullen de boekenkasten. Daarnaast treden schrijvers en dichters op in het Literair Café en vinden er boekenmarkten en boekenbeurzen plaats. Hierdoor is het bewonersbedrijf een zeer geliefde plek voor liefhebbers van boeken.

Verdieping het bewonersbedrijf

Verdieping is de laatste pijler van de de Koppelkerk. Er zijn verdiepende lezingen in het Kenniscafé, boeiende kunstlezingen in aansluiting bij grote exposities. Daarnaast zijn er maandelijkse Tegenlicht Meet Ups: discussieavonden over urgente, maatschappelijke thema’s.

Ook zijn er verschillende soorten workshops bij te wonen. Zo worden er bijvoorbeeld dansworkshops gegeven zoals de Argentijnse tango maar kun je er ook terecht voor een workshop fotografie, schilderen, strip tekenen of houtbewerken.

Ben je ook een ondernemende buurtbewoner? Kijk hier voor ons volledige aanbod aan trainingen en bijeenkomsten: https://ondernemenmetjebuurt.nl/agenda/

Bewonersbedrijf de Koppelkerk

Ontmoetingswerkplaats De JoJo x MAEX: hoe gebruik je de Social Handprint?

Ontmoetingswerkplaats De JoJo:

“Binnen 2 weken staat iemand z’n eigen afdeling te runnen”

Een plek waar je kan doen waar je goed in bent. Een plek waar je kan lachen en samenwerken. Een plek om je talenten in te zetten. Een plek om je te ontplooien. Dat is Ontmoetingswerkplaats De JoJo in Sassenheim. Sinds 2019 is dit ondernemende bewonersinitiatief onderdeel van MAEX. Nu helpt de Social Handprint hen de impact te laten zien van de Jojo op de buurt.

Circulaire economie

Vandaag de dag werken 35 vrijwilligers op het Hortusplein in Sassenheim. Drie dagen per week staan zij paraat om De JoJo open te stellen voor bezoekers. Lisa vertelt: “Vorig jaar zijn we gestart met 2 pilots. Als eerste: zorgen voor algemene voorzieningen voor kwetsbare inwoners. Met de tweede pilot werken we aan de vraag vanuit de overheid als onderdeel van het circulair ambachtscentrum Bollenstreek.” Daarnaast vraagt De JoJo zich steeds af: Wat is nu die circulaire economie en hoe kan ik daaraan bijdragen? Het is de start van een gesprek over het zien van kansen in plaats van moeilijkheden.

Eigen initiatief

Burgerinitiatieven dragen steeds vaker zelf oplossingen aan voor maatschappelijke problemen, ziet Lisa. Bewoners zien snel wat er speelt in de samenleving en wat daarvoor de oplossing is. “Een Repair Café of weggeefwinkel zijn dan leuke dingen om te runnen”. Aanmelden hoeft niet, een betaling is niet nodig. Bij De JoJo kan iedereen altijd aanschuiven. Als je zin hebt om te koken, kan je helpen. Op dinsdag kan je binnenwandelen bij het naaiatelier op de werkplaats. “Het is gewoon echt een ontmoetingsplek.”

De impact van een knutselmiddag

De werkplaats draagt bij aan 12 van de 17 SDG’s en creëert 890.000 euro aan maatschappelijke waarde. Concreet en duidelijk. De Social Handprint maakt het voor Ontmoetingswerkplaats De JoJo onwijs makkelijk om dit te laten zien. “Een knutselmiddag voor ouderen, het kan lullig klinken, maar voor hen is het een wereld van verschil tussen eenzaam thuis zitten of een middag samen knutselen. Door de Social Handprint kan je dat mooi in beeld brengen en verantwoorden. Dat is heel waardevol voor een SDG-gemeente.”

Naaimachine maken in het Repair café
Naaimachine maken in het Repair café

Maatschappelijk, duurzaam en circulaire economie-aanjager

Een sociaal maatschappelijk initiatief als aanjager van duurzaamheid en de circulaire economie. Het is de volgende, logische stap volgens Lisa. “We moeten naar een duurzame wereld. Ondertussen zitten er allemaal mensen thuis die zogenaamd “niks kunnen”, maar dat is gewoon niet waar.” De JoJo gelooft dat iedereen, overal, talenten kan inzetten. “Daarin is het delen en hergebruiken van spullen gewoon heel leuk.” Met behulp van de subsidie kunnen mensen nu op donderdag ook samen koken en eten bij De JoJo, mensen hoeven niet te betalen maar kunnen gewoon lekker aanschuiven. De scheidslijn tussen bezoeker, deelnemer en vrijwilliger is heel dun. “Mensen komen bij ons binnen, en binnen 2 weken staan ze hun eigen afdeling te runnen, met de talenten die ze in huis hebben.”

Bekijk hier de Social Handprint van Ontmoetingswerkplaats De JoJo.

Wil je meer weten over de Social Handprint en de maatschappelijke impact die jouw eigen initiatief maakt op de wijk? Op 7 december organiseren we samen met MAEX een online sessie over de Social Handprint, speciaal voor bewonersinitiatieven.

Meld je hier aan!

Buurtbewoners “trouwen” met de Graafse Akker

Wij waren op bezoek bij de winnaars van de Publieksprijs van Pitchen voor Impact 2021, de Graafse Akker. Een voormalig braakliggende terrein in Den Bosch Oost is omgetoverd tot een prachtig stuk groen, een gemeenschappelijke akker, waar de hele buurt bij wordt betrokken. Deze zomer is de buurt “getrouwd” met de akker, zoals ze dat zelf zeggen. Of wel, de buurt heeft de akker collectief gekocht met meer dan duizend buurtbewoners. Via een crowdfunding actie verzamelde de buurt €255.000,-. Met de hulp van woningcorporatie Zayaz was dit genoeg geld voor de collectieve trouwerij.

Initiatiefnemers en bewoners van de Graafse Akker laten zien hoe ze ondernemen met de buurt.

Huwelijksreis week

De aankoop van de akker moest natuurlijk gevierd worden! Daarom was er een groot feest. Hiervoor is de helft van het prijzengeld van Pitchen voor Impact ingezet. Dik verdiend! De week na de koop is het huwelijksreis week op de akker. In deze week mag je je tent neerzetten op het terrein en met de buurt kamperen. Een week vol activiteiten in de buitenlucht. Van een buikdanscursus tot een houtbewerkingsworkshop. Een gezellige en vreugdevolle week voor de hele buurt.

Het ontstaan

Het stuk land was jarenlang eigendom van een projectontwikkelaar. Nadat een aantal buurtbewoners het terrein vonden en de potentie zagen mocht Stichting Transfarmers de grond pachten. Zij maakten er in tien jaar tijd een onmisbare buurt akker van: De Graafse Akker. Die als doel heeft om het buurtgroen te behouden, mensen samen te brengen en hen te motiveren tot creëren, verbouwen en onthaasten.

Inkomsten

Dit ondernemende initiatief kent een grote veelzijdigheid in het genereren van inkomsten. Een van de eerste manieren om geld binnen te halen waren de makkers van de akkers. Dit zijn buurtbewoners die een maandelijks contributie doen, waarmee ze gewassen mogen oogsten uit de moestuin van de akker. Op dit moment zijn er 300 makkers van de akker.

Een andere inkomstenbron komt uit lessen geven aan basisscholen. Naast gewassen groeien op de akker ook wilde kruiden. Hierover worden bijvoorbeeld wildpluk lessen gegeven, waardoor het bewustzijn over wat je wel en niet kunt eten groeit.

Op de buurderij, een lokale markt, worden groentes verkocht. Hier worden andere lokale boeren aan verbonden. Wekelijks halen minimaal 50 mensen hier hun boodschappen. Elke dag mogen mensen aanschuiven voor een lunch met soep of salade van het land. Dit is gratis, maar er staat wel een donatiepot. Dit maakt het toegankelijk voor iedereen.

Financiers

Vanuit de gemeente wordt de akker gefinancierd voor een stukje buurthuis en de sociale voorzieningen die worden vervuld. Het gaat vooral om dagbesteding. Dit wordt ook bekostigd door een aantal zorgpartijen. In het verleden hebben ze bij de opstart hulp gehad van het Oranje Fonds. Het VSB Fonds hielp bij de aankoop van de akker en ze werkten projectmatig samen met provincie Brabant.

Ondanks de hoeveelheid activiteiten en de verzameling van inkomsten die hieruit vloeit is de akker altijd aan het ontwikkelen. Momenteel werken ze aan een project om te kijken of ze meer tuinen in de buurt kunnen vergroenen. Zo willen ze tuinklusdiensten aanbieden om tuinen groener te maken, als bewoners hier zelf niet toe in staat zijn. Een woningbouwcorporatie uit de buurt heeft al gevraagd of ze wat klussen willen doen, weer een bron van inkomsten erbij.

Deze inkomsten worden gedeeld met de wijk, want iedereen heeft medebeheer in het groen. Op de akker wordt altijd gekeken naar manieren om iemand een vrijwilligersvergoeding te geven voor hun bijdrage. Zo werken ze nu ook mee aan ons programma Banen voor je Buurt.

Tips

Wij vroegen een van de initiatiefnemers, Albert, welke tip hij had willen krijgen toen hij begon. Hij zei het volgende “als ik nu terugkijk naar het begin en hoe het is gegroeid ben ik eigenlijk best wel tevreden en denk ik niet ‘dat had ik beter of anders moeten doen’. Wat wel fijn werkte was dat het terrein 1 a 2 keer per week open was. Toen waren we er niet altijd, maar konden we wel nadenken over hoe we mensen konden betrekken. We vroegen aan omwonenden ‘hoe zou jij deze grond invullen?’ en waren altijd bezig met die gemeenschappelijke deler en het geven van vertrouwen.'”

Een praktische tip die Albert meegeeft is het schrijven van een nieuwsbrief. Hier begon hij vrij snel mee. Zo waren er activiteiten die hij de wereld uit gooide en verplichte hij zichzelf er ook echt te zijn op die momenten. “In het begin kwamen dan één tot drie mensen, maar dat was fijn om aan de slag te gaan. Alleen is niet zo leuk.”

Ook is het belangrijk om zo snel mogelijk mensen erbij te zoeken, want je kunt niet in je eentje aan alles denken. “Er gingen vast dingen verkeerd, maar ik heb me daar nooit zo door laten leiden. We hebben ook wel gedoe gehad, maar dat hebben we altijd zo veel mogelijk geprobeerd te delen en iedereen erbij betrekken.”

De eerste jaren was het nog erg kwetsbaar, omdat het pachtcontract per jaar werd verlengd. Toch gedroegen ze zich alsof ze er hun hele leven zouden blijven. Albert geeft aan dat dit mis had kunnen gaan, maar misschien gaf dit ook het vertrouwen dat nodig was om overeind te blijven staan.

Ten slotte zei Albert het volgende: “waar ik ook erg in geloof is, zoek niet steeds op hoe je jezelf op het podium zet, maar probeer ook de rest van de buurt op het podium te zetten. Dan gaat de boel ook leven.”

Ook starten?

Ondernemen met je Buurt is het landelijk programma dat buurtbewoners helpt om maatschappelijke duurzame impact te creëren. We delen kennis, vergroten vaardigheden en maken bewonersbedrijven zichtbaar. Doe mee en laat jouw goede idee of initiatief groeien tot een succesvol bewonersbedrijf.
We hebben handige info voor je verzamelt als je ook wilt ondernemen

Banen voor je buurt: denk vanuit een gezamenlijk belang!

Op het verlanglijstje van veel bewonersbedrijven staat het creëren van banen voor buurtbewoners die zich met hart en ziel inzetten voor de buurt maar door omstandigheden maar lastig aan het werk komen op de reguliere arbeidsmarkt. Maar hoe doe je dat? Vaak blijft het bij vrijwilligerswerk terwijl er veel (maatschappelijke) waarde wordt geleverd. In ons nieuwe programma Banen voor je Buurt gaan we samen met Start Foundation op zoek naar kansen voor nieuwe betaalde banen op de parallelle arbeidsmarkt zoals zij dat noemen.

Paul Kramers, manager P&O bij Pieter van Foreest is betrokken bij de oprichting van Zorghub, een initiatief van verschillende sociale partners in Delft om meer mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt een kans te bieden. Mensen die bijvoorbeeld langdurig in de bijstand zitten, kunnen aan de slag bij Zorghub om ondersteunende taken in de zorg te verrichten zoals gastvrouw/ heer, hulp bij het huishouden en in functies op de ontmoetingscentra. Het gaat om betaalde banen die in de aanloop gefinancierd worden via een zorgabonnement dat kan worden afgesloten door zorgorganisaties of (op termijn) particulieren. Het afgesproken uiteindelijke doel is een reguliere arbeidsovereenkomst.

Paul geeft één van de trainingen tijdens dit nieuwe programma over de kansen van een dergelijk concept voor bewonersbedrijven. En paar lessen die hij meegaf aan de deelnemers:

Ga ‘anders’ kijken, van problemen naar kansen  

Welke maatschappelijke problemen of uitdagingen zie je en kan je lokaal ombuigen naar kansen? In ons geval was dat bijvoorbeeld anders naar vergrijzing van ons personeelsbestand kijken en dat koppelen aan de krapte op de arbeidsmarkt. Er zou in de nabije toekomst veel uitstroom van personeel zijn en we zagen een bepaald soort werk weggelegd voor mensen die nu langs de zijlijn staan. Dat heeft aan de basis gestaan van de Zorghub.

Zoek kansrijke samenwerkingspartners en financieringsstromen

In het geval van banen en arbeidsmarkt kan je beginnen met je oriënteren op bestaande gemeentelijke samenwerkingsverbanden die zich al bezighouden met re-integratie. Verdiep je ook in de Participatiewet 2015 en hoe jouw gemeente die uitvoert. Verder kan het nuttig zijn om uit te zoeken of jouw gemeente SROI-doelstellingen met samenwerkingspartners heeft afgesproken (en die kans is reëel). Ook de lokale of regionale sociale werkvoorziening of re-integratie bedrijven kunnen interessant zijn om te benaderen. Samenwerking versterkt.
En bekijk ook vooral de MVO-doelstellingen van bedrijven uit de regio.

Begin gewoon en geloof erin

Begin gewoon met kleine stappen en ga uit van maatwerk. De ervaring is dat er zijn geen geschikte grootschalige aanpakken voor deze doelgroep zijn. Iedereen heeft een verhaal en draagt bagage mee, maar ook iedereen heeft talenten en mogelijkheden. Er moet ruimte gemaakt worden om de doelgroep op maat te bedienen en te werken vanuit mogelijkheden en al aanwezige vaardigheden en competenties. En ook: als je samenwerkingspartners en financiers zoekt, denk vanuit een gezamenlijk belang en perspectief! Hoe lossen we een gezamenlijk probleem op en wat draagt eenieder bij? Je levert (maatschappelijke) waarde en lost daarmee een vraagstuk op of vult een gat, er zijn altijd partners te bedenken die daar baat bij hebben en bereid zijn financieel bij te dragen.

Wil je met ons van gedachten wisselen over dit thema?

Neem gerust contact op!
Marieke Boeije marieke.boeije@lsabewoners.nl
Leonie Bank leonie@social-enterprise.nl

Ook starten?

Ondernemen met je Buurt is het landelijk programma dat buurtbewoners helpt om maatschappelijke duurzame impact te creëren. We delen kennis, vergroten vaardigheden en maken bewonersbedrijven zichtbaar. Doe mee en laat jouw goede idee of initiatief groeien tot een succesvol bewonersbedrijf.
We hebben handige info voor je verzamelt als je ook wilt ondernemen.