Op 24 februari gingen we Buurten bij De Buurvrouw in Rotterdam. We kwamen er met een groep mensen die allemaal op hun eigen manier bezig zijn met gemeenschappen. Michel Koreman, initiatiefnemer van De Buurvrouw, nam ons die middag mee in het verhaal van het bewonersbedrijf. In dit artikel krijg je een kleine indruk maar als je eens in de buurt bent, raden we het erg aan om ook eens langs te gaan en het voor jezelf te zien.
âWat doe je? Zo min mogelijk. Mensen faciliteren zodat mensen zelf eigenaar zijn.â
Dat klinkt eenvoudig, maar het vraagt een bepaalde houding en ook bereidheid om los te laten. Bij elke vergadering staat er een lege stoel aan tafel. De vraag daarbij: âWie missen we hier?â Het is een kleine gewoonte die iets groots zegt over hoe De Buurvrouw werkt.
đ° Financiering: op eigen benen staan
Een groot deel van de middag ging over geld en hoe je als bewonersbedrijf financieel gezond blijft zonder het hart van waarom je bestaat te verliezen. De Buurvrouw draait op een jaarlijkse omzet van 7,5 ton, gegenereerd via zaalverhuur, catering en dienstverlening. De gemeente speelt daar ook een deel aan bij. Met die inkomsten financiert het bewonersbedrijf ook bewonersinitiatieven in de wijk vanuit de eigen winst.
Michel maakt daarin een scherp onderscheid: fondsen zijn voor groei, niet voor het draaiende houden van de organisatie. Als een fonds wegvalt, valt de organisatie uit elkaar â en dat wil je voorkomen. Voor de dagelijkse exploitatie wil De Buurvrouw niet afhankelijk zijn van externe partijen. Dat geeft rust, maar vraagt ook om een ondernemende instelling.
âAls je ondernemer bent, blijf je scherp op verdiensten.â
De Buurvrouw maakt ook gebruik van âRight to challengeâ. Dat is een constructie waarbij een partij kan aantonen dat zij een taak net zo goed of beter kan uitvoeren dan de bestaande aanbieder, en zo aanspraak maakt op een deel van publieke middelen. Voor bewonersbedrijven is dit een interessant instrument om serieus genomen te worden binnen het systeem.
đł Toekomstbestendigheid: beweging, niet gebouwÂ
De vraag naar toekomstbestendigheid raakte aan iets wat we herkennen bij veel bewonersbedrijven: hoe zorg je dat een initiatief blijft bestaan als de mensen die het dragen veranderen? Michel was eerlijk over de kwetsbaarheid. De initiatiefnemer is de âachilleshielâ van de organisatie. Als die wegvalt, is dat een groot probleem. Daar is geen makkelijk antwoord op maar het benoemen ervan is al een eerste stap. Daarnaast vertel Michel dat hij en zijn bestuur actief stappen aan het nemen zijn om toekomstbestendiger te worden door o.a. nog iemand bij de alledaagse werkzaamheden te betrekken en mee te doen aan een groei traject.
Meer omzet draaien is bewust geen doel. âDan verliezen we de identiteit die we hebben.â Liever efficiĂ«nter werken, minder weggooien, slimmer omgaan met wat er is. En de ambitie om te groeien van wijkgebouw naar beweging, want een beweging heeft geen gebouw nodig om te bestaan. Die gedachte bleef hangen.
Dat sluit aan bij een bredere visie die door de middag heen steeds terugkwam: âAfschalen. Kijk naar wat er al is in de wijk en maak dat sterker.â Niet bouwen aan iets nieuws, maar versterken wat er al is. En dan: âVertel je verhaal. Dan kom je de mensen tegen.â Zichtbaarheid is geen luxe, het is noodzaak.
Lokale producten in de spotlight
đȘŽ Casus: Van Appel tot MoesÂ
Om het concreet te maken, namen we de casus Van Appel tot Moes. Een samenwerking met een boerin waarbij wat overblijft van de oogst naar de wijk gaat. Het doel is gezonde voeding, simpel, klein, behapbaar. In groepen gingen we zelf aan de slag: wat zijn de secundaire effecten van zoân wijkmoestuin? Wat levert het nog meer op?
Aan jou ook de vraag: wat kan je zelf bedenken?
We kwamen zelf uit op sociale cohesie en verbinding, natuureducatie, tuintherapie, mentale gezondheid, een gevoel van veiligheid en een schonere buurt. De lijst groeide snel en daarmee ook de vraag: hoe meet je dit eigenlijk?
Dat is precies de uitdaging voor bewonersbedrijven. De impact is er, maar laat zich niet makkelijk vangen in een getal. Vandaar het advies van Michel: âJe moet het verhaal vertellen, het delenâ. Niet wachten tot de impact bewezen is, maar nu al laten zien wat er groeit.
đȘŽ Wat nemen we mee?
We eindigden de middag aan tafel, waar we samen hebben gegeten en verder in gesprek gingen. Een mooi voorbeeld van hoe verbinding ook in het alledaagse zit wanneer je de ruimte hebt om even tot rust te komen.
Terugkijkend op deze middag zie je dat De Buurvrouw geen perfect plaatje is, Michel presenteerde het ook niet zo. Het is een bewonersbedrijf dat eerlijk is over zijn kwetsbaarheden, scherp is op geld, en tegelijk vasthoudt aan waar het voor staat: de wijk, de mensen, en het vertrouwen dat je verdient door er gewoon te zijn.
Het ABCD-principe â Asset Based Community Development â klinkt misschien als jargon, maar wat Michel ervan maakte was heel concreet: kijk naar wat er al is, versterk dat, en laat mensen zelf eigenaar zijn. Niet interventies van buitenaf, maar ruimte maken voor wat er al leeft. En misschien was dat wel de belangrijkste les van de middag: begin met iets heel simpels. Een moestuin. Een maaltijd. Een lege stoel aan tafel. De rest groeit vanzelf.
âBegin klein en zorg voor een veilige omgeving.â
Aankomst in De Pastory in Gent: een dertigtal deelnemers wordt warm onthaald met heerlijke koffie. De zon laat zich niet zien, maar in de lucht hangt die warme belofte van een fijne, verbindende dag.
11.15 uur
Met een korte intro van Frodi Fransman en Lieven Vandeputte van Cera, gaat onze dag echt van start.
Het verhaal van Staf Cannaerts en Jeroen Adriansens over buurtpunt De Pastory beklijft. Het is bijzonder hoe dit initiatief volledig van onderuit en tegen de stroom in is gegroeid. Door met passie te doen, te organiseren en te realiseren, volgde de stad uiteindelijk en kwam er structurele steun. De Pastory werkt drempels actief weg en is er expliciet ook voor buurtbewoners met financiële, mentale of fysieke beperkingen. De enthousiaste luisteraars overstelpten Staf en Jeroen achteraf dan ook met vragen.
11.45 uur
Tijd om uitleendienst âDe Klusseretteâ te ontdekken. Je kan er werkgereedschap ontlenen, maar ook leren omgaan met het materiaal of samen iets in elkaar knutselen. De Klusserette is enorm populair en succesvol. Maar liefst 20 buurtbewoners houden de uitleendienst draaiende.
12.15 uur
Een heerlijke wereldlunch en fijne gesprekken met gelijkgestemden geven ons weer energie voor het tweede dagdeel, in Nederland.
14.00 uur
Jan Vinke van de Leutfabriek in Sas van Gent (Nederland) neemt ons mee in de wondere wereld van doorzetting en mogelijkheden. Samen met een aantal andere ondernemende liefhebbers van het verenigingsleven toverde hij een leegstaande evenementenhal om in een plek waar niet minder dan 500 groepen creatievelingen een thuis vinden.
Sas van Gent staat in de top 3 van oudste steden in Nederland waar carnaval gevierd wordt. Het mag dan ook niet verbazen dat in de Leutfabriek een hele reeks grote en kleinere carnavalsgroepen ieder jaar opnieuw maandenlang aan hun stoet werken.
Diep onder de indruk zijn we wanneer we weer huiswaarts keren.
Benieuwd hoe deze bewonersbedrijven in de praktijk werken? Neem dan een kijkje op:
Dit jaar hebben we het meerdaagse programma Van Plan Naar Impact uitgevoerd â een traject voor ondernemende bewoners die hun initiatief willen versterken met een duurzaam maatschappelijk verdienmodel.
Tijdens het programma werkten de deelnemers aan hun eigen businessmodel en ontdekten ze hoe bewonersbedrijven maatschappelijke impact kunnen maken met economische slagkracht. Ze verdiepten zich in themaâs als verdienmodellen, maatschappelijke waarde, besturen en samenwerken. Ook lieten ze zich inspireren door gevestigde bewonersbedrijven en bouwden ze aan een netwerk van partners die hun plannen verder kunnen brengen.
Op dinsdag 9 december sluiten we het programma feestelijk af. De deelnemers presenteren hun plannen voor de toekomst en laten zien hoe zij met hun initiatief bijdragen aan sterke, leefbare buurten.
Bij deze stellen we de 13 deelnemers en hun initiatieven graag aan je voor.
Stichting Welzijn Saffier (Utrecht)
Deelnemers: Barbara van Beers en Angelique Jacobs
In Utrecht zuid ligt de unieke ontmoetingsplek De Saffier. Stichting Welzijn Saffier, ook bekend als âZalenbeheer,â organiseert hier diverse activiteiten voor (wijk)bewoners, zoals bingoavonden, spelletjesavonden en kledingruilen. De Saffier is een samenwerkingsproject van Socius en Portaal, waar iedereen welkom is. Met de verbouwing van het pand kijken ze opnieuw naar de samenwerking met de woningbouw en wat ze als buurt precies willen met de stichting. De ambitie is om uit te groeien tot echt bewonersbedrijf met diverse verdienmodellen waaronder een buurtkeuken.
Deelnemers: Emma Repelaer van Driel en BrigitteKuiper
In het Noorderpark Amsterdam werkt Emma met groene vingers aan gezond lokaal voedsel door de buurt, voor de buurt. Samen met buurtbewoners kweken we in de Sociale Buurtvoedseltuin bloemen, kruiden en groentes voor gebruik in de buurtmaaltijden en voedselinitiatieven. In relatief korte tijd is de samenstelling van de wijken diverser geworden in veel opzichten. Er is behoefte aan een nieuw verhaal, nieuwe energie, met behoud van het goede dat er al is. Maar bovenal noodzaak aan verbinding. De Sociale Buurtvoedseltuin is een plek om te wortelen en bestaande wortels te vieren, voor elke buurtbewoner die zich toegewijd voelt aan de gemeenschap, de plek en kweken en delen van gezond lokaal voedsel. De ambitie is om ook bij te dragen aan een meer circulaire buurteconomie met een eigen verdienmodel en aansluiting te vinden bij het bredere Amsterdamse netwerk van voedselinitiatieven.
Azadeh is een van de hoofdinitiatiefnemers van Vrouw aan het IJ, een coöperatie ontstaan vanuit bewoners en informele organisaties om de sociaal-economische positie van vrouwen te versterken. Bij hun bruisende ontmoetingsplek in Amsterdam-Noord, komen vrouwen en meiden samen om te leren, groeien en ondernemen. Hier bouwen ze samen aan een sterke community waarin talenten tot bloei komen en kansen worden gecreëerd. Tijdens het programma zijn ze gefocust op het ontwikkelen van verschillende productlijnen en aansluiting vinden bij breed welzijnswerk, gericht op economische zelfstandigheid en versterken van sociale positie van vrouwen.
Deelnemers: Maarten van de Beld en KinkeHendriksma
Als bewonersbedrijf dat al meer dan 10 jaar bestaat, is de Witte Vlinder een van de oudgediende onder de deelnemers. Een bekende ontmoetingsplek voor de buurtbewoners van de Kruiskamp in Amersfoort. Hier worden diverse activiteiten georganiseerd voor de buurtbewoners, door de buurtbewoners. Ook hebben ze al een stevig verdienmodel. Maar er is ook behoefte aan ontwikkeling en het opnieuw uitvinden van het initiatief. Hoe mooi zou het zijn als de Witte Vlinder een epicentrum kan zijn voor ondernemerschap in de buurt en bewoners en ondernemers meer actief kan betrekken bij de ontmoetingsplek. De lat ligt hoog en ze werken met enthousiasme aan een nieuwe visie en aanpak.
Gwendolyn en Luuk zijn bevlogen vertegenwoordigers van Huis van Compassie Nijmegen, een plek waar mensen in kwetsbare posities geholpen worden, elkaar helpen, elkaar ontmoeten, zich ontwikkelen en samen bouwen aan een menswaardig bestaan. Gwendolyn en Luuk zijn de pioniers voor meer impact door middel van sociaal ondernemerschap.
Je bent welkom bij de HUB Goed Volk! Droom jij al jaren van een uniek initiatief om Kampen gezelliger, mooier en leefbaarder te maken? Kom dan eens langs. Deze plek biedt de ruimte en faciliteiten die helpen met de opstart van jouw maatschappelijk initiatief. Daarnaast hebben we een plek voor aanklooiers, die nieuwe dingen willen proberen en leren zonder een concreet einddoel. Daaruit ontstaan soms de mooiste dingen!
Anet & Guus werken voor Buurtvereniging Zandbewoners in Den Bosch. Deze vereniging zet zich al sinds 1977 in voor de leefbaarheid & sociale cohesie in de Bossche buurt ’t Zand. Door het organiseren van diverse activiteiten en evenementen verbinden zij mensen met elkaar en met de buurt.
Dorpstuinderij Den Dolder is een ontmoetingsplek waar mensen met verschillende achtergronden samenkomen. We bieden een breed palet aan activiteiten zoals een theetuin, samen werken in de tuin, de verkoop van producten, workshops over gezonde voeding en koken en het verwerken van de oogst, educatie aan kinderen over moes-tuinieren, groepslessen yoga en ontspanning, coaching en teamsessies in de natuur en evenementen zoals een oogstmaaltijd en een streekmarkt. Alles draait om verbinding, zingeving en duurzaamheid.
NoordbuiTen wil een groene ontmoetingsplek realiseren in Tilburg-Noord waar bewoners samen leren, creëren en initiatieven opzetten die hun leefomgeving versterken. Met dit initiatief willen we bijdragen aan een inclusieve gemeenschap en een thuis creëren waar iedereen de ruimte krijgt om zichzelf te zijn en zich te ontwikkelen. En concreet iets te betekenen voor een ander wat helpt bij het versterken van de eigenwaarde.
Wilma en Sandor zijn verbonden aan de Wijkcooperatie Griftstroom (Utrechtste wijk noord-oost). Het doel van hun organisatie is de wijk socialer, plezieriger, groener, duurzamer, inclusiever en vitaler te maken. Met initiatieven als burenhulp netwerken, plandelen, groen moet je doen, energie cafeâs en broed-en werkplaatsen dragen ze bij aan sterke veerkrachtige wijk, waarin men elkaar kent en naar elkaar omkijkt en weet wat er allemaal speelt en te doen is in de wijk.
Al meer dan 50 jaar werkt Aktiegroep Het Oude Westen aan een leefbare wijk in hartje Rotterdam. Wat begon als buurtverzet groeide uit tot een broedplaats van bewonersinitiatieven: van groene straten en energiecoaches tot een textielwerkplaats en Ruilpunt. Vanuit hun pand midden in de wijk verbinden zij mensen, ideeën en duurzaamheid. Paul en Eva werken aan een nieuwe visie voor het initiatief, waarmee ze minder afhankelijk zijn van subsidies en alle kennis en slagkracht die ze in huis hebben ook (financieel) beter laten werken.
Al sinds jaren is Buurthuis Welgelegen in de wijk Welgelegen (Leeuwarden) een laagdrempelige ontmoetingsplek waar bewoners van alle leeftijden samenkomen voor ontspanning, creativiteit en onderlinge steun. Het buurthuis biedt onder andere inloopochtenden, hobbyclubs, schilderworkshops en spelavonden. Hier kun je terecht met een vraag of gewoon voor een kop koffie â en zo draagt het bij aan sociale verbinding en een levendige buurt. Bonny en Henk zien in hun wijk nog veel uitdagingen waar ze vanuit het buurthuis een oplossing voor willen bieden. Daarvoor is het zaak om een stevig model te ontwikkelen waarmee ze hun activiteiten kunnen financieren en de groep actieve bewoners groter kunnen maken.
Op 22 april 2025 bezochten we het Wijkpaleis in Rotterdam-West, een plek waar gemeenschapszin tastbaar is. De zon scheen, de sfeer was open, en al snel voelde het alsof we onderdeel werden van iets dat veel groter is dan een buurthuis of ontmoetingsplek alleen.Â
We kwamen met een grote groep binnen, ieder op zoek naar ideeĂ«n, verbinding en richting. Wat we vonden, was herkenning en inspiratie: dat het bouwen van gemeenschap vooral begint met mensen diebetrokken zijn. Niet omdat het moet, maar omdat ze echt geven om de plek waar ze wonen.Â
đ± Hoe kwam het Wijkpaleis tot stand?
Het Wijkpaleis begon in 2009 als kleinschalig initiatief met een loempiakar in het park en groeide uit tot een dynamische wijkonderneming. In 2019 verhuisden ze naar het huidige pand â een voormalige school â en sinds kort is dit pand definitief in wijkhanden. Na een huurâkoopÂconstructie met de gemeente en complicaties rond de taxatie, werd de koop in 2022 succesvol afgerond via crowdlending, lokale fondsen en bijdrage van een investeerder. Dit vergrootte de zelfstandigheid enorm: het Wijkpaleis bepaalt nu zelf over programma, beheer en verduurzaming van het gebouw.
âWie betrokken is, blijft.â
Dat zinnetje viel ergens in een gesprek en het bleef hangen. Want het klopt. Strategie, geld en plannen zijn belangrijk, maar pas waardevol als ze gedragen worden. Betrokkenheid is wat mensen verbindt, motiveert en laat volhouden, zelfs als het ingewikkeld wordt.
𧶠Wat we zagen â en voelden
We kregen een rondleiding door het pand en maakten kennis met de verschillende ateliers, werkplaatsen en de tuin – plekken waar zichtbaar wordt hoe ontmoeting, maken en leren samenkomen.
Het Wijkpaleis is geen strak georganiseerd programma, maar een warme, beweeglijke ruimte. Je ziet er mensen koken, maken, repareren, praten, nadenken. Alles is in beweging, en dat maakt het juist krachtig. Er is ruimte voor initiatief. Of dat nu een buurvrouw is die een naaiatelier start, of een vrijwilliger die meehelpt in de werkplaats.
Wat het Wijkpaleis bijzonder maakt, is de laagdrempeligheid. De deur staat letterlijk en figuurlijk open. Mensen worden niet benaderd als âdoelgroepâ, maar als medemakers. Dat zorgt voor een cultuur waarin iedereen iets bijdraagt, hoe klein of groot ook.
đ§ Wat nemen we mee?
Uit het bezoek kwamen een paar inzichten naar voren die ons bijblijven:
Gemeenschap bouw je niet in een sprint, maar als een marathon. Het vraagt tijd, vertrouwen en geduld. Snelle oplossingen zijn zelden duurzaam.
Betrokkenheid is de basis. Mensen die zich gezien en gehoord voelen, zetten zich in. Niet omdat het moet, maar omdat ze ertoe doen.
Geef ruimte voor initiatief. Laat mensen zelf vormgeven, in plaats van alles vooraf te bedenken.
Zorg voor een plek die klopt. Een ruimte waar mensen zich welkom voelen: warm, open, uitnodigend â maakt het verschil.
Gebruik âdoenâ als middel tot ontmoeten. Of het nu om koken, naaien of repareren gaat, samen bezig zijn schept verbinding.
đ„ Tot slot
Ons bezoek aan het Wijkpaleis liet zien dat gemeenschap bouwen begint met betrokkenheid en ruimte geven aan initiatief. Niet via vaste plannen, maar door echt aanwezig te zijn, samen te werken en samen te leven.
We eindigden de middag aan tafel, waar we samen hebben gegeten en verder in gesprek gingen. Een mooi voorbeeld van hoe verbinding ook in het alledaagse zit â in delen, luisteren en gewoon even samen zijn.
Voor meer informatie over Het Wijkpaleis en wat je er allemaal kunt doen, check: https://www.wijkpaleis.nl/
Op 20 juni verzamelden beleidsmakers zich in Pand 9 in Zaltbommel voor een bijzondere bijeenkomst van Ondernemen met je Buurt. Centraal stond de vraag: hoe geef je als overheid ruimte aan een beweging die juist van onderop ontstaat â van ik naar wij? Is dat iets wat je als gemeente kunt aanjagen? Of begint het juist met loslaten en vertrouwen?
Het resultaat: 22 initiatieven vonden er hun plek â van kringloopwinkel tot buurtkeuken, van creatieve broedplaats tot zorginitiatief. Een huis van buiten, maar vooral een thuis van binnen.
Een stofzuiger door de gemeente
Marianne van der Sloot en Bart Eigeman vertelden over hoe de gemeente ‘s-Hertogenbosch sinds enkele jaren actief verkent hoe ze kan aanhaken bij het sociale weefsel van de stad, zonder het te verstikken. In plaats van nieuwe structuren te ontwerpen, werd een âstofzuigerâ door de gemeente gehaald: meer dan 80 initiatieven werden bezocht, meer dan 100 collegaâs gesproken. Zo werd de sociale structuur in kaart gebracht.
Niet de themaâs of schaal zijn leidend, maar de energie van de mensen. Elk initiatief, hoe groot of klein, doet ertoe. Samen vormen ze de beweging van âik naar wijâ. Daarbij werkt de gemeente niet met doelgroepen, maar met groepen met een doel. En dat doel? Dat is minder belangrijk dan de beweging zelf.
âWe werken niet met doelgroepen, maar met groepen met een doel. Maar wat dat doel is, dat boeit eigenlijk niet.â â Bart Eigeman
De muren zijn er niet
Pand 9 leert ons: het draait niet om organisaties, maar om onderlinge verbindingen. De muren in het gebouw â letterlijk â scheiden bewonersinitiatieven en maatschappelijke organisaties van elkaar, maar in de praktijk bestaan ze niet. Er vindt veel kruisbestuiving plaats tussen de verschillende initiatieven, dat is de waarde van het gezamenlijke pand vertellen Hugo ter Steege en Wim Lambooij.
De kracht zit in de combinatie van 350 vrijwilligers op de begane grond en beroepskrachten op afroep op de verdieping: een hybride model waarin laagdrempeligheid en expertise elkaar aanvullen. Pand 9 laat ook zien dat informele ecosystemen niet vanzelfsprekend zijn â ze vragen om zorgvuldige ondersteuning. Tegelijkertijd schuilt daar ook de kwetsbaarheid. Vrijwilligers lopen tegen grenzen aan, financiering is onzeker, en de toekomst van het gebouw (geplande sloop in 2028) werpt schaduw vooruit.
De waarde? Een plek waar mensen zich welkom voelen. En dat is precies waar het om draait in de beweging van ik naar wij. Niet iedereen heeft een plek in de formele structuren van zorg, welzijn of participatie. Maar in een pand als dit â en bij vergelijkbare bewonerscollectieven â ontstaat die plek wel.
âEen huis kan je van buitenaf zien, een thuis niet. Pand 9 is het allebei; een (groot) huis, maar vooral een thuis voor veel mensen die dat ergens anders niet snel vinden.â – NoĂ«l Josemans
Veel klein maakt groot
Zowel in Zaltbommel als in ‘s-Hertogenbosch zien we hoe de kracht van de gemeenschap uit veel kleine schakels bestaat. Samen vormen verenigingen, buurtclubs en ondernemende bewoners een sociaal ecosysteem dat werkt aan duurzaamheid, zorgzaamheid en veerkracht.
De uitdaging ligt in het creëren van duurzame ondersteuning die recht doet aan de maatschappelijke waarde van initiatieven als Pand 9, zonder de beweging te belemmeren.
De bijeenkomst in Pand 9 liet zien: de beweging van ik naar wij is al lang gaande â nu is het aan gemeenten om die te versterken, als partner in plaats van als dirigent.
Benieuwd om onze volgende bijeenkomst?
Stuur een mail naar kudrat@social-enterprise.nl, dan houden we je op de hoogte van de volgende bijeenkomst!
Tijdens het Zomercongres van de Leefbaarheidsalliantie op 24 juni in Apeldoorn kwamen honderden professionals, bewonersinitiatieven, ambtenaren en maatschappelijke organisaties samen. Als Ondernemen met je Buurt team waren wij erbij en namen we deel aan het veelzijdige programma vol inspiratie en ontmoeting.
Zelf volgde ik twee inspirerende sessies die in het teken stonden van verbinding, tegenstellingen en de kracht van de gemeenschap. De eerste was de workshop Omgaan met Polarisatie, de tweede de deelsessie Ondernemen met je Buurt, die wij samen met Jolanda van Nu De Toekomst organiseerden. In deze reflectie deel ik mijn belangrijkste inzichten uit beide sessies â over hoe we samen kunnen blijven bouwen aan sterke buurten, juist in tijden van verschil.
De oefening maakte zichtbaar hoeveel er tegelijkertijd meespeelt: emoties, verhalen, groepsdruk en framing. En vooral: hoe waardevol het is om ĂĄlle perspectieven aan tafel te hebben- en ook hoe moeilijk het is om dat voor elkaar te krijgen in het echte leven.
Fotograaf: Monique Uijen
Sessie Ondernemen met je Buurt: De kracht van de bewoners
De tweede sessie die ik bijwoonde was eentje in elkaar gezet door mijn collega Frodi Fransman samen met Jolanda van der Meijde (van Stichting Nu De Toekomst) en Jennie de Vreede. Met enthousiaste deelnemers doken we in hoe bewonerbedrijven en gemeenten elkaar kunnen versterken, juist in de opbouw en ontwikkeling van een wijk.
Jolanda presenteerde Stichting Nu De Toekomst als verbindende schakel in de wijk: een organisatie die inzet op het mobiliseren van kennis, talent en capaciteit van bewoners. De uitdaging? De afstand overbruggen tussen wat er leeft bij bewoners en het beleid van de gemeente.
Een terugkerend punt was hoe moeilijk het voor bewoners is om ĂŒberhaupt te beginnen. Daarbij kwamen tijdens de bijeenkomst ook verschillende vragen en kwesties naar voren die illustreren waar de uitdagingen liggen.
Zo werd bijvoorbeeld de goedwillende ambtenaar besproken, die zijn collegaâs probeert te overtuigen van de kracht van de lokale economie. Dit voorbeeld raakt direct het thema van de verhouding tussen gemeente en initiatief: enerzijds het gemeentelijke initiatief, dat vaak probleemgericht werkt, en anderzijds de bewonersinitiatieven, die juist uitgaan van de behoeften en wensen van de bewoners zelf. Deze verschillende benaderingen kunnen soms leiden tot misverstanden of spanning, maar bieden ook ruimte voor groei en wederzijds begrip. Het vraagt tijd, vertrouwen en begeleiding om hen echt in hun kracht te zetten. Jolanda verwees naar Spiral Dynamics â een model dat inzicht geeft in verschillende denkwijzen en groeifasen van mensen en gemeenschappen.
Fotograaf: Monique Uijen
Reflectie
Een thema dat gedurende de hele dag terugkwam, is het belang van ruimte maken voor meerdere perspectieven. Of het nu gaat om verhitte debatten over ogenschijnlijk kleine kwesties, of om bewonersbedrijven die opboksen tegen logge systemen â is luisteren, verbinden en vertrouwen essentieel.
Ben je nieuwsgierig naar wat de Leefbaarheidsalliantie allemaal doet? Ga naar hun website op https://www.leefbaarheidsalliantie.nl/ of check dit filmpje:
We kunnen zoveel van elkaar leren â daarom hebben we een WhatsApp-community opgericht voor iedereen die betrokken is bij een bewonersbedrijf en hen ondersteunt.
Met een zeer diverse groep gingen we op 15 april bij gemeenschapshuis ’t Leuke in Beegden aan de slag met de thema’s duurzame financiering en bestuurskracht & draagvlak.
Nieuwe projecten opstarten brengt altijd uitdagingen met zich mee, ook al hebben ze veel potentie en is de nood hoog. Die nieuwe dorpswinkel die iedereen wil moet er natuurlijk komen! Maar als die er eenmaal is, wat is de garantie dat het goed gaat lopen? En ook al loopt de plaatselijke kerk leeg en willen ze graag een nieuwe maatschappelijke invulling, wil dat niet betekenen dat de overname eenvoudig is. De pastoor kan zomaar een dwarse onderhandelingspartner zijn.
Om te voorkomen dat je aan het einde van de rit met lege handen staat, is het dus belangrijk om van tevoren een goed plan te hebben en na te denken over de lange termijn. Als je zorgen hebt over de continuering van je initiatief, is dat de eerste stap die je moet zetten.
Tijdens de gesprekken in de dorpszaal van ’t Leuke, zagen we dat oplossingen voor lange termijn uitdagingen soms in kleine korte termijn aanpassingen kunnen zitten. Zoals bestuursfuncties opdelen in meerdere vacatures om de drempel te verlagen voor bewoners om in het bestuur te komen. Dat kan er zomaar voor zorgen dat je een duurzaam bestuursmodel te pakken hebt!Â
Het was een mooie bijeenkomst met veel nieuwe inzichten. Dank aan VKKL, Katalys en ’t Leuke voor de samenwerking en de gastvrijheid.Â
Wil jij ook werken aan de toekomstbestendigheid van je initiatief? Kijk dan in onze agenda voor interessante trainingen en bijeenkomsten!
Een duurzaam initiatief begint bij een veerkrachtige initiatiefnemer. Soms is het nodig om even uit de dagelijkse praktijk te stappen, om stil te staan bij je rol en inzichten op te doen van anderen. Daarom kwamen we afgelopen week met zeven initiatiefnemers in de prachtige omgeving van Doorn samen voor een inspirerende leiderschapsdag, begeleid door Fiene van Loock.
Naast de gesprekken was er ruimte om op te laden in de natuur. We maakten een ontspannen wandeling (sommigen in stilte), speelden spontaan op een trampoline en ontdekten een bijzondere boomhut. Even uit de werkmodus stappen gaf hernieuwde energie en bracht luchtigheid.
Met nieuwe inzichten en frisse inspiratie kijken we terug op een geslaagde leiderschapsdag. Wil je deelnemen aan een volgende editie? Neem contact op met Frodi Fransman: frodi@lsabewoners.nl of check onze agenda op: https://ondernemenmetjebuurt.nl/agenda/
Geen plek meer? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en hoor als eerste wanneer er een nieuwe leiderschapsdag wordt georganiseerd!
Aan het spoor in Haarlem Zuidwest bevindt zich Station Zuidwest, een levendige ontmoetingsplek en broedplaats voor buurtbewoners en ondernemers. Hier komt de wijk samen om te werken, te leren en te genieten. Of het nu gaat om een kop koffie, een flexplek of om het volgen van een creatieve workshop; de mogelijkheden zijn eindeloos en er is ruimte voor iedereen.
Station Zuidwest is een initiatief van Tim Broersen, die samen met vrijwilliger Manon Juliette in 2024 deelnamen aan het programma âVerdienen met je Buurtâ. Sinds hun deelname hebben ze een sterke basis gelegd met een actieve groep vrijwilligers en een stroom aan inspirerende projecten. Van beeldhouwen tot Qigong, van taalles tot culturele avonden, percussieles en dansvoorstellingen. Met hun projecten bevorderen de initiatiefnemers een gevoel van saamhorigheid. Mensen zoals fotograaf Arman, ondernemende Inge (84 jaar) en technische man Soei verrijken de plek met hun talent en energie. Station Zuidwest is hierdoor niet alleen een ontmoetingsplek, maar ook een leerschool waar buurtbewoners elkaar inspireren en versterken.
Kansen en uitdagingen
De ontmoetingsplek kent dus een voortvarende start. Toch zijn er uitdagingen voor de toekomst, zoals het uitbreiden van de vrijwilligersgroep en het ontwikkelen van een nog steviger verdienmodel. Dankzij hun deelname aan âVerdienen met je buurtâ kennen de initiatiefnemers het belang van een lange adem bij gemeenschapsopbouw en blijven ze stapje voor stapje bouwen. Het verdienmodel is op dit moment een mix van projectsubsidies en verhuur. In de nabije toekomst willen ze hun inkomsten aanvullen met financiering vanuit verschillende fondsen. Om dit voor elkaar te krijgen gaan ze aan de slag met âstrategisch fondsenwervenâ, waarbij er selectief fondsen worden aangeschreven die aansluiten bij (een deel) van hun missie. Het verhaal goed op papier hebben staan is hierbij essentieel. Zowel tijdens als na het programma hebben Tim en Manon hier volop mee kunnen oefenen.
Een buurt waar iedereen zich thuis voelt
Station Zuidwest is een voorbeeld van hoe een buurtinitiatief kan uitgroeien tot een creatieve plek, waar bijzondere ontmoetingen plaatsvinden en mogelijkheden zijn voor iedereen. En met plannen om een duurzame plek te realiseren in een nieuwe wijk met 1500 woningen, blijven de initiatiefnemers bouwen aan een buurt waar iedereen zich thuis voelt.
GeĂŻnspireerd geraakt door het verhaal van Station Zuidwest en durf je de sprong te wagen voor jouw buurt? We helpen je graag!
